Karmnik dla ptaków: jaki wybrać i gdzie go powiesić

Redakcja domowypupil.plAktualizacja 1 listopada 20266 min czytania

W tym artykule

1. Jaki karmnik dla ptaków wybrać?
2. Gdzie powiesić karmnik dla ptaków?
3. Czym napełnić karmnik?
4. Jak czyścić karmnik dla ptaków?
5. Czy obok karmnika postawić wodę?
6. Najczęstsze pytania

Jaki karmnik dla ptaków wybrać?

Wybierz karmnik wiszący, bez dużej podłogi. Archiwalny materiał edukacyjny OTOP ostrzega, że karmniki z dużą podłogą, na której obok ziaren gromadzą się ptasie odchody, mogą być siedliskiem pasożytów i miejscem roznoszenia chorób, np. salmonellozy². Ten sam materiał radzi wiszący karmnik bez dna, na przykład kawałki grubych gałęzi brzozy z nawierconymi otworami wypełnionymi tłuszczem i nasionami².

To materiał sprzed lat, a polskie badania opisane przez National Geographic nie znalazły dowodów, że karmniki są zimą w Polsce źródłem salmonellozy⁴. Higiena i tak jest podstawą, bo w karmniku spotykają się chore i zdrowe ptaki, a drobnoustroje przenoszą się między gatunkami⁴.

Karmnik na kule tłuszczowe

Kule tłuszczowe OTOP radzi zawiesić na sznurku, podać jako „dzwonek” w papierowym kubku albo włożyć do metalowego karmnika na kule¹. Jeśli kula jest w plastikowej siatce, także kupiona u nas, zdejmij siatkę przed powieszeniem, bo ptaki mogą się w niej zaplątać¹. Więcej piszemy w poradniku kule tłuszczowe dla ptaków.

W sklepie znajdziesz sprężynę dla dzikich ptaków oraz gotowe kule i dzwonki tłuszczowe.

Karmnik dla sikorek

Sikory jedzą słonecznik, słoninę i kule tłuszczowe¹, więc dla nich sprawdzi się wiszący karmnik na kule albo zawieszony kawałek niesolonej słoniny. Bogatka według materiału edukacyjnego OTOP bardzo lubi skubać słoninę zawieszoną w karmniku². Co jedzą poszczególne gatunki, opisujemy w poradniku co jedzą sikorki zimą.

Gdzie powiesić karmnik dla ptaków?

Powieś karmnik wysoko, co najmniej 1,2 m nad ziemią, jak zaleca GDOŚ³. Materiał edukacyjny OTOP odradza stojący słupek, bo daje kotom łatwy dostęp². Aktualny poradnik OTOP dopuszcza karmnik wolnostojący na wysokiej nodze zabezpieczonej np. blachą, po której koty i kuny się nie wespną¹.

• Z dala od szyb: nie montuj karmnika na przeszkleniach ani tuż przy nich, także na przyssawkach, bo grozi to obrażeniami lub śmiercią ptaków¹.
• Krzewy obok: wysokie krzewy w pobliżu pozwalają ptakom odpocząć i schować się przed drapieżnikiem¹, a prof. Piotr Tryjanowski radzi wieszać karmnik wysoko, przy krzakach⁵.
• Na balkonie: karmnik musi stać stabilnie¹.

Karmnik wisi wysoko, z dala od szyb i blisko krzewów, a nie na niskim słupku, na który wejdzie kot.

Czym napełnić karmnik?

Napełnij karmnik słonecznikiem, mieszanką ziaren, niesolonymi orzechami, niesoloną słoniną albo kulami tłuszczowymi¹. OTOP podkreśla, że słonecznik może być zarówno łuskany, jak i niełuskany¹. Nie wkładaj chleba, resztek z kuchni ani niczego solonego^1,3.

Podawaj tylko tyle, ile ptaki zjedzą od razu, bo mokry pokarm szybko pleśnieje¹. GDOŚ radzi wkładać do karmnika niewiele jedzenia, żeby się nie zepsuło³. Pełną listę pokarmów i tabelę gatunków znajdziesz w poradniku czym karmić ptaki zimą, a o wyborze ziarna piszemy w tekście słonecznik dla ptaków.

Gotowe karmy znajdziesz w kategorii pokarm dla ptaków zimujących, m.in. słonecznik dla ptaków i pokarm dla ptaków zimujących. Kiedy zacząć dokarmianie, opisujemy w poradniku kiedy dokarmiać ptaki.

Jak czyścić karmnik dla ptaków?

Usuwaj niezjedzone resztki i dezynfekuj karmnik gorącą wodą, bez detergentów, jak radzi OTOP¹. Według OTOP drobnoustroje z karmnika są dla człowieka nieszkodliwe¹, ale po czyszczeniu i tak umyj ręce.

„sprzątajmy niezjedzone resztki pokarmu i dezynfekujmy karmnik (gorącą wodą, bez detergentów)”

OTOP, „Czym i jak dokarmiać?”

Źródła nie podają, jak często myć karmnik, więc kieruj się jego stanem. Gdy zalegają w nim odchody albo mokry pokarm, który według OTOP szybko pleśnieje¹, umyj karmnik.

Czy obok karmnika postawić wodę?

Tak, ale poidło nie powinno stać na ziemi, bo podczas picia i kąpieli ptaki są narażone na ataki, np. kotów¹. Zimą nalewaj ciepłą wodę, która dłużej nie zamarznie¹, przy czym GDOŚ precyzuje: ciepłą, ale nie gorącą³. Wodę wymieniaj regularnie, a poidło myj razem z karmnikiem.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. OTOP, „Czym i jak dokarmiać?”, autorka Monika Klimowicz-Kominowska, otop.org.pl
2. OTOP, materiał edukacyjny „Czy dokarmiać ptaki? Ptaki miesiąca: sikory i łuszczaki” (starszy materiał, nie aktualne stanowisko), otop.org.pl
3. GDOŚ, „#PoPierwszeNieSzkodzić: ptasie dokarmianie” (21.11.2022), gov.pl
4. National Geographic Polska, „Naukowcy nie są przekonani do dokarmiania ptaków zimą” (11.12.2023), national-geographic.pl
5. Radio Kielce (IAR), wypowiedź prof. Piotra Tryjanowskiego, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (2.11.2024), radiokielce.pl

Zdjęcia: fot. GT1976, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, kadr zmieniony; fot. 4028mdk09, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, kadr zmieniony; fot. Jacob Spinks from Northamptonshire, England, Wikimedia Commons, CC BY 2.0, kadr zmieniony; fot. Blackerking, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, kadr zmieniony.

Przygotowała Redakcja domowypupil.pl na podstawie źródeł wymienionych wyżej. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii.